Hé Google, wat is circulaire economie?

“Ik moest eerst even op Google zoeken, hoor! Wat is nou precies een circulaire economie?”

Dit krijg ik vaak te horen wanneer ik vertel over mijn website OverCirculair. Hoe leg je uit wat een circulaire economie is aan mensen die in hun dagelijks leven daar eigenlijk niet zo mee bezig zijn? Hieronder een poging.

Vroeger werden veel meer producten hergebruikt. In die tijd was materiaal vaak duurder en was men er zuinig op. Arbeid was toen goedkoper dan nu. Een fietsband werd geplakt en kon weer een tijdje mee. Het koffiezetapparaat werd gerepareerd zodat je geen nieuwe hoefde te kopen. In de jaren negentig veranderde dit. Materiaal werd goedkoper en arbeid relatief duur en de aandacht voor hergebruik ebde weg. Het werd bijvoorbeeld vaak goedkoper een nieuw koffiezetapparaat te kopen dan het te laten repareren. Tegenwoordig staat hergebruik en recycling weer steeds meer op het netvlies, maar nu vanuit een duurzaamheidsgedachte.

Walter Stahel – een van de grondleggers van de circulaire economie – zei in 1982 al het volgende: “De economische doelstelling van de circulaire economie is om de hoogst mogelijke gebruikswaarde voor de langst mogelijke tijd te creëren, terwijl zo weinig mogelijk materiële middelen en energie worden verbruikt.” We willen dus dat een product zo lang als mogelijk zo goed als mogelijk werkt. Voor het maken van dat product willen we zo weinig mogelijk grondstoffen en energie verbruiken. Hij spreekt over het inertia (traagheids) principe.

De inspiratie voor de circulaire economie komt uit de natuurlijke kringloop waar afval van de ene soort het voedsel is voor de andere soort en waar energie wordt geleverd door de zon.

Bij een circulaire economie gaat het erom een systeem te ontwikkelen dat bruikbaar blijft in de toekomst. Een circulaire economie is een economisch model waarin de nadruk ligt op het zo lang mogelijk in gebruik houden van materialen en het behouden of zelfs verbeteren van de waarde van deze materialen door middel van slimme oplossingen. In een perfecte situatie worden dan alle materialen telkens opnieuw gebruikt zonder verspilling en zonder afval. De circulaire economie is gebouwd op zes principes die met elkaar in evenwicht moeten zijn binnen het systeem: materialen, energie, water, maatschappij, gezondheid en welvaart.

In ons huidige (lineaire) economie worden producten gemaakt, gebruikt en weggegooid. In een circulaire economie ligt de nadruk op het zo lang mogelijk in gebruik houden van materialen. Dit kan door materialen te hergebruiken, te repareren of te renoveren of door het afval te recyclen. Voor de energie die nodig is om producten te maken gebruiken we dan hernieuwbare energie zoals wind, water en zon.
In kleine cirkels wordt al best veel gedaan. Zo wordt koffiedrab gebruikt als voedingsbodem voor paddenstoelen. Worden petflessen gebruikt om winterjassen van te maken. Ook wordt er al veel gebouwd met hergebruik of recycling in het achterhoofd. Er zijn al talloze voorbeelden te noemen van kleine duurzame cirkels.
Voor een circulaire economie moet je de economie heel anders organiseren dan bij een lineaire economie en is samenwerking tussen alle partijen nog veel meer van belang. Bedrijven moeten binnen de circulaire economie nieuwe verdienmodellen ontwikkelen en de voor hen toegevoegde waarde vinden. Misschien ook hun producten anders gaan ontwerpen. Ook voor consumenten (zie Tips) is een rol weggelegd binnen de circulaire economie.


Jolanda Kwakman, Oktober 2019

Interessante bronnen:
https://www.ellenmacarthurfoundation.org/
– Route circulair; een roadmap voor een circulair bedrijfsmodel (ISBN 978 90 232 55857)


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *